|
Prof. dr hab. Remigiusz W. Olszak, Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach – Oddział Sadownictwa Towarowa produkcja sadownicza dla zapewnienia odpowiednio wysokich plonów bardzo dobrej jakości wymaga korzystania z „dobrodziejstw” środków ochrony roślin. Środki te przez ostatnich kilkadziesiąt lat przeszły znaczną ewolucję. Rozwijająca się dynamicznie branża fitofarmaceutyczna dostarcza nie tylko coraz skuteczniejszych środków ochrony roślin, ale także coraz bezpieczniejszych. Jednocześnie z badaniami nad skutecznością nowych związków prowadzi się także badania nad ich wpływem na różne elementy środowiska, ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa dla człowieka i organizmów pożytecznych (drapieżców, parazytoidów, owadów zapylających). Krótko o właściwościach Jednym ze środków ochrony roślin nowej generacji jest Apacz 50 WG, którego substancją biologicznie czynną jest chlotianidyna – związek z grupy neonikotynoidów. Producentem tej substancji jest firma Sumitomo Chemical Takeda Agro Co. Ltd. w Japonii. Chlotianidyna działa na centralny system nerwowy owadów powodując zaburzenia w jego funkcjonowaniu, co w efekcie prowadzi do ich uśmiercenia. Apacz 50 WG ma formę granul do sporządzania zawiesiny wodnej. Przeznaczony jest do zwalczania zarówno szkodników ssących, jak i gryzących, działając na nie zarówno kontaktowo, jak i żołądkowo, czyli wówczas, kiedy dostanie się do przewodu pokarmowego owadów wraz z pobranym pokarmem. Dużą zaletą preparatu jest jego trojakie działanie na roślinie – powierzchniowe, wgłębne (czyli wnika do głębszych warstw tkanek rośliny), a także układowe (przemieszcza się razem z sokami roślinnymi do komórek wszystkich jej organów). Ma to duże znaczenie, szczególnie w przypadku zwalczania szkodników ssących lub żerujących wewnątrz organów i tkanek roślin sadowniczych Rozszerzenie rejestracji o ochronę jabłoni Preparat Apacz 50 WG został zarejestrowany w Polsce w roku 2009 do stosowania w ochronie ziemniaków przed chrząszczami i larwami stonki ziemniaczanej oraz do ochrony roślin ozdobnych pod osłonami (gerbera, sępolia), przed mączlikiem szklarniowym i wciornastkiem zachodnim. W roku 2011 rejestracja została rozszerzona na rośliny sadownicze, a konkretnie na jabłoń. Jedną z ważnych grup szkodników drzew owocowych, które można zwalczać preparatem Apacz 50 WG, stanowią mszyce. Na jabłoni występuje kilka gatunków tych owadów, ale najgroźniejsze z nich i najpowszechniej występujące, to mszyca jabłoniowo-babkowa i mszyca jabłoniowa. ![]() Fot. 1. Mszyca jabłoniowo-babkowa ![]() Fot. 2. Liście jabłoni zdeformowane przez mszycę jabłoniowo-babkową Mszyca jabłoniowo-babkowa (fot. 1) jest gatunkiem groźniejszym. Oprócz silnej deformacji liści (fot. 2) i ogładzania drzew z substancji pokarmowych powoduje także znaczące uszkodzenia zawiązków. Ślina wydzielana przez mszyce żerujące na zawiązkach lub w ich pobliżu powoduje, że zawiązki nie wyrastają, są silnie pofałdowane wokół gniazda kielichowego i najczęściej pozostają na drzewie aż do następnego sezonu wegetacyjnego. Dlatego na drzewach, na których mszyca jabłoniowo-babkowa wystąpiła licznie, widać w okresie bezlistnym całe grona drobnych, zdeformowanych jabłek. Mszyca ta charakteryzuje się dużym potencjałem biologicznym i, jeżeli nie zostanie zwalczona, może powodować znaczną utratę plonu, nawet do 50%. W skrajnych przypadkach, z silnie opanowanych drzew można w ogóle nie zebrać plonu handlowego. Żerowanie tej mszycy powoduje również silne zahamowanie wzrostu pędów i osłabienie ogólnej kondycji drzew, które z tego powodu znacznie łatwiej przemarzają. Trzeba także pamiętać, że jest to gatunek wielopokoleniowy, zasiedlający zarówno drzewa stare, jak i młode, i w ciągu sezonu wegetacyjnego na jabłoniach może wystąpić 8, a nawet 10 pokoleń tej mszycy. Do zwalczania tego szkodnika (jak i większości szkodników ssących), najlepsze są preparaty o działaniu wgłębnym i układowym (systemicznym), a takim preparatem jest właśnie Apacz 50 WG. W trakcie przeprowadzonych badań stwierdzono, że preparat ten zastosowany w dawce 0,15 kg/ha bardzo silnie redukował populacje mszycy jabłoniowo-babkowej, a jego skuteczność wahała się od 84,5% w 3 dni po zabiegu, do 97,5% w 14 dni po zabiegu. ![]() Fot. 3. Mszyca jabłoniowa W prowadzonych badaniach nad zwalczaniem mszycy jabłoniowej preparat Apacz 50 WG zastosowany w dawce 0,1 kg/ha dawał bardzo dobre rezultaty, a jego skuteczność wahała się od 92,4% w 3 dni po wykonaniu zabiegu do 99,5% w 14 dni po zabiegu. Warto wiedzieć W odniesieniu do człowieka preparat Apacz 50 WG zaliczony jest do grupy szkodliwych, a jego karencja dla jabłek wynosi 21 dni. Ze względu natomiast na bardzo toksyczne działanie na pszczoły, może być stosowany dopiero po kwitnieniu. Nie powinno się go również używać, jeżeli w sadzie występują kwitnące chwasty. W przypadku sadów jabłoniowych traktowanych tym preparatem należy zachować strefę ochronną o szerokości 40 m od terenów nieużytkowanych rolniczo. Przed pracą z preparatem należy zapoznać się bardzo szczegółowo z etykietą-instrukcją jego stosowania, aby ograniczyć ryzyko niebezpiecznych następstw dla ludzi i środowiska. | |